woensdag 23 november 2016

Cosy mysteries - zaligheid in boekformaat!

De laatste dagen voel ik me een beetje rillerig, trillerig, snotterig en zelfmedelijden-opwekkerig. Je kent het wel, van die momenten dat het kiezen van een tube tandpasta al een te zware mentale opgave is, en je steevast de lift neemt in plaats van de trap. Niet de ideale mindset voor wereldliteratuur dus.

Gelukkig kan een mens dan rekenen op de gilde der boekenbloggers. Want voor elke situatie valt er wel een goed boek te bedenken. In dit geval, lang leve Anna, die me lang geleden al de Cosy Mysteries aanraadde voor momenten van zelftwijfel, depressie of algeheel onbehagen. Ik zorgde dus dat ze voorradig waren en dat was maar goed ook, want wat heb ik ervan genoten! Deze boeken bevatten namelijk zo ongeveer alles wat ik leuk vind:
  • Het Britse platteland
  • De jaren vijftig
  • Excentrieke, lichtgestoorde dorpsbewoners
  • Krakkemikkige en toch chique kastelen
  • Een klein meisje dat volwassenen te slim af is
  • Beschaafde moorden (geen schokkend sadisme of rondvliegende schedelfragmenten)
  • Spitse, ironische humor

Flavia De Luce, 11 jaar en hoogbegaafd, lost op eigengereide wijze moorden op. Ze doet experimenten in haar laboratorium en maakt het de volwassenen knap lastig. Af en toe slaat haar fantasie op hol, en dat zorgt er juist voor dat ze de ware toedracht achterhaalt. Ondertussen heeft ze ook nog af te rekenen met hopeloos vervelende zussen, een warrige vader, en de meest vreselijke gerechten die de huishoudster voorschotelt. Voeg daarbij rampen als een gesloten bibliotheek en een gestolen fiets en u merkt het vanzelf: dit is ontspanning van de bovenste plank!

O, het was heerlijk toeven de voorbije dagen. Met kat en kop thee onder een dekentje. Veel meer heeft een mens niet nodig. Dit mens in elk geval niet. Nu. Op dit moment. De wereldliteratuur kan wachten, Flavia gaat nu even voor!

PS. De enige concurrentie kwam van een ander, gelijkaardig product (met uitzondering van de moorden dan): de serie Call the Midwife. Jaren vijftig, Brits, humor,... ook heerlijk om bij weg te dromen in geval van malaise!

vrijdag 11 november 2016

Vlam in de Sneeuw - ontroerende liefdesbrieven van Ingrid Jonker en André Brink

In tijden van mails, appjes en SMSjes is het ineens heel bijzonder: een brief! Een handbeschreven vel dat rechtstreeks van de schrijftafel naar jou is gevlogen. Zo'n brief lees je met aandacht. Langzaam, terwijl je voorzichtig de bladzijden omdraait. En natuurlijk kan je niet zomaar met een emoticon antwoorden, maar moet je zelf op zoek gaan naar mooie woorden en pakkende zinnen. En een mooie vulpen, uiteraard.

Dat ik het brieven schrijven echt wel mis, merkte ik bij het lezen van deze fantastische bundel. De echtgenoot kwam ermee aanzetten op onze huwelijksverjaardag en ik was er weken mee zoet. Daarom was het hier dus zo stil de voorbije tijd. Ja beste mensen, dit boek werkte verslavend en nu het uit is mis ik het nog steeds.


Dit boek liet me intens meekijken in het leven van twee schrijvers. André Brink ontdekte ik eerder dit jaar als auteur van Een ogenblik in de wind. Rond zijn 30ste ontmoette hij Ingrid Joncker, een dichteres. Het was een coup de foudre, en hoewel beiden een relatie hadden besloten ze elkaar te schrijven en zoveel mogelijk te zien.

Aanvankelijk staan de brieven bol van de verrukking om elkaar. Ze prijzen elkaars werk, blikken zonder blozen terug op hun liefdesspel en doen elkaar grote beloftes: eens zullen ze samen zijn en een huis delen.

Geleidelijk aan komen er barstjes. Ontmoetingen waar ze lang naartoe leven monden uit in ruzies en verwijten. Ze bekennen schuld, herzien de afspraken (alleen genieten van die enkele momenten, verder geen verwachtingen) en blijven tegelijk hunkeren naar een echte relatie met elkaar. Verwarrend en emotioneel vast niet makkelijk om te dragen.

We weten allemaal hoe het afliep. In zijn laatste brief gaf André toe dat hij met een ander het bed deelde. Ingrid, die al in een instelling was opgenomen, pleegde twee weken later zelfmoord. Je voelt dat aankomen in het boek (dat wil zeggen: met de kennis van achteraf: je merkt in elk geval dat ze langzaam steeds somberder wordt en wanhopig haar best doet om een vrolijke toon aan te slaan).

Emotioneel dus echt wel pittig dit boek. En tegelijk zoveel meer dan een dramatische  liefdesgeschiedenis. Want wat een schrijfplezier spat er van de bladzijden. En hoe leuk is het om over de schouder van getalenteerde literatoren mee te kijken. Je leest hoe ze worstelen, twijfelen aan zichzelf en dan weer in een flow raken. Hoe ze commentaar geven op elkaars teksten, elkaar mooie zinnen van anderen terugsturen en verrukt kunnen raken over één woord. Prachtig.


Een echte aanrader dus, dit boek. Ideaal voor de donkere avonden die er nu aankomen. Een vleugje Zuid-Afrikaanse warmte komt dan beslist van pas.

woensdag 2 november 2016

Een prachtig boek over een geweer, een koe een boom en een vrouw

Voor mijn werk moet ik regelmatig mensen interviewen. Vaak begint dat dan met een lijstje vol vragen, die ik allemaal zou willen bespreken. Maar als het gesprek begint, verdwijnen die voornemens al snel naar de achtergrond. Geboeid laat ik me meeslepen door de ander, samen springen we van de hak op de tak en verkennen nieuwe horizonten. Om dan bij het naar huis rijden te voelen: ja, ik ben weer een beetje rijker geworden.

Dat soort van gesprekken, die meanderen, versnellen en vertragen op onverwachte ogenblikken, vormen de kern van dit prachtige boek van Meir Shalev. Ook hier is de aanleiding een duidelijke vraag; een jonge historica wil immers achterhalen wat er gebeurde in een klein Israëlitisch dorpje in de jaren dertig. Haar gesprekspartner, de lerares Roeta Tavori steekt van wal.

Al snel gaat het niet meer alleen over het verre verleden, maar ook over Roeta zelf en de mannen in haar leven: haar grootvader, haar zoon en haar echtgenoot. Drama en humor gaan op wonderlijke wijze hand is hand en prachtige beelden duiken op.

De opbouw is bijzonder. Aanvankelijk krijg je snippers verhalen, korte parabels, stukjes interview. Gaandeweg ontdek je verbanden en groeien al die fragmenten samen uit tot een hartverscheurend verhaal. Voor sommige details moet de lezer tot het einde wachten. En dat levert heel verrassende nieuwe perspectieven op: heel knap!

Dit is een warm boek, over vriendschap en liefde, leed en vergeving. Maar vooral een ode aan het vertellen. Schuif dus mee aan de keukentafel van Roeta, nip van haar straffe koffie en laaf je aan haar wonderlijke verhalen over het leven in een klein dorp inde twintigste eeuw. Wedden dat het naar meer smaakt?

Dank dus aan Marlies, die me dit boek uitleende en samenzweerdering sprak: "Jacqueline dit moet je echt lezen". Ik heb ervan genoten!

zaterdag 15 oktober 2016

En als de avond valt? Dan is er muziek!

Kazuo Ishiguro zegt u misschien weinig. Hij is de auteur van het prachtige The remains of the day. En daarmee weet u meteen dat we hier te maken hebben met Britse klasse, verstilling en prachtige personages. In zijn verhalenbundel Nocturnes is dat niet anders.

We reizen af naar Venetië, we verblijven in een buitenissig hotel in Hollywood en wandelen in de Schotse heuvels. Telkens ontmoeten we er mensen die op zoek zijn naar liefde, of er juist voor weglopen. Dat leidt tot hilarische situaties, bitterzoete momenten en heel veel mooie beelden. De kracht van muziek en de tragiek van de schemering vormen de rode draad in alle verhalen.

De personages zijn divers. Er zitten zwijgzame types tussen, woordwatervallen, muzikanten vol passie, diva's met streken en gehaaide zakenmannen. De zonsondergang doet hen mijmeren over het leven dat was en de toekomst die lonkt.

Meer verklappen is zonde. Maar neem het van mij aan: dit is grote klasse. Een rasverteller die je elegant bij de hand neemt, die je laat dromen én die je ook nog eens aan het denken zet.

Dit soort boeken kom je niet vaak tegen. Wees er dus zuinig op. Neem de tijd. Grinnik en pleng een traan. Want één ding is zeker: deze verhalen laten je niet onberoerd.

zondag 2 oktober 2016

José Saramago, De stad der blinden

Het gebeurt op een doordeweekse dag. Je staat voor een stoplicht en plots wordt alles wit. Automobilisten toeteren verontwaardigd als je uitstapt, op de tast. Gaandeweg zijn er nog mensen die door zo'n vreemde blindheid worden overvallen. De oogarts, de man die je naar huis bracht, de buren...raken allemaal besmet. Het lijkt wel een epidemie.

De overheid komt in actie en brengt alle blinden naar een sanatorium. Iedereen gaat mee, ook één ziende vrouw die haar echtgenoot niet in de steek wil laten. Wat zij de daarop volgende weken te zien krijgt, tart alle verbeelding. Het kleine laagje beschaving is snel verdwenen. De blinden laten zich gaan, op alle vlakken. Machtspelletjes, misbruik, afpersing en geweld zijn aan de orde van de dag. En er vallen doden.

Aangrijpend, verontrustend en hallucinant vond ik dit boek. Het confronteerde me genadeloos met het slechte in de mens. Als je moet vechten voor je dagelijks brood is er weinig ruimte voor beleefdheid. Als men je vrijheid ontneemt, neem je ook anderen te grazen.

Het werd zo erg dat ik bij tijden niet verder lezen kon en ik heb het boek dan ook een dag of drie ontweken. Ik las het toch uit, omdat ik wilde weten of er nog hoop was.

Die hoop komt van de literatuur. Verschillende personages houden zich staande door te schrijven of door voor te lezen. Verhalen helpen hen een sprankeltje menselijkheid te bewaren of terug te vinden.

En dan op het einde, die zin: "Waren we niet allen ziende blind?".

zondag 25 september 2016

Gij Nu - Griet Op de Beeck

Ook in schijnbaar banale levens zijn er momenten waarop de tijd verdicht. Ogenblikken waarop zich een keuze aandient, waarop het leven plots een andere wending neemt, waarop soms onbedoeld dingen in gang worden gezet, of juist voorgoed stilvallen.

Griet Op de Beeck laat ons in vijftien verhalen getuige zijn van zo'n kantelmoment. Er zijn personages die heel bewust kiezen voor een andere draai en daar ook in slagen. Anderen moeten op hun stappen terugkeren, aarzelen te lang, of ontmoeten hindernissen. Er zijn er die ongewild een keerpunt veroorzaken en dat een leven lang meedragen, terwijl anderen juist heel makkelijk over een dramatische gebeurtenis heenstappen.

Hoe het ook zij, elk personage nodigt uit tot empathie en vaak tot sympathie. Het doet je nadenken over de keerpunten in je eigen leven, ook de afslagen die je hebt gemist.

Ik merkte dat elk verhaal het waard was om even te bezinken. Dus: even het boek dichtslaan, een pauze inlassen en je opladen voor het volgende verhaal. En dat dan weer heel bewust en vol aandacht lezen, tot je vol spijt weer afscheid moet nemen van het personage. Want hoe dan ook ben je een beetje van hem of haar gaan houden.

Zo zijn korte verhalen vast bedoeld. Lezen dus. Gij nu!

zaterdag 17 september 2016

Maan en zon, Stefan Brijs

Onderwijs kan de wereld redden! Kennis en vaardigheden helpen een mens immers vooruit. Geven hem handen en voeten waarmee hij omhoog kan klauteren, een beter leven tegemoet. Althans, dat hopen we.

Maan en zon confronteerde me met het feit dat dit allemaal niet zo makkelijk gedaan is als gezegd. Want generatie-armoede, domme beslissingen en het blinde noodlot gooien roet in het eten. En dan lijkt het beklimmen van de sociale ladder ineens een onmogelijke opdracht.

Dit boek is een een monoloog van broeder Daniël, een priester die op Curaçao zijn uiterste best doet om kinderen aan een betere toekomst te helpen. Hij vat bijzondere sympathie op voor Max, zoon van de flamboyante taxichauffeur Roy. Een jongen met een goed stel hersens en doorzettingskracht. Via Daniël zien we hoe Max opgroeit, tegenslagen krijgt en zelf vader wordt.

Het loopt allemaal niet zoals gedacht en broeder Daniël begint aan zichzelf te twijfelen.  Heeft hij Max niet zozeer willen vormen als wel ver-vormen, en heeft hij daar wel goed aan gedaan? Waren zijn adviezen niet te idealistisch? Is hij naïef geweest, of heeft hij kansen gemist?

Aan u om te oordelen. Dit boek heeft me diep geraakt. Een klein verhaal, met prachtige personages en een levensles om u tegen te zeggen. Echt een aanrader.