zondag 25 september 2016

Gij Nu - Griet Op de Beeck

Ook in schijnbaar banale levens zijn er momenten waarop de tijd verdicht. Ogenblikken waarop zich een keuze aandient, waarop het leven plots een andere wending neemt, waarop soms onbedoeld dingen in gang worden gezet, of juist voorgoed stilvallen.

Griet Op de Beeck laat ons in vijftien verhalen getuige zijn van zo'n kantelmoment. Er zijn personages die heel bewust kiezen voor een andere draai en daar ook in slagen. Anderen moeten op hun stappen terugkeren, aarzelen te lang, of ontmoeten hindernissen. Er zijn er die ongewild een keerpunt veroorzaken en dat een leven lang meedragen, terwijl anderen juist heel makkelijk over een dramatische gebeurtenis heenstappen.

Hoe het ook zij, elk personage nodigt uit tot empathie en vaak tot sympathie. Het doet je nadenken over de keerpunten in je eigen leven, ook de afslagen die je hebt gemist.

Ik merkte dat elk verhaal het waard was om even te bezinken. Dus: even het boek dichtslaan, een pauze inlassen en je opladen voor het volgende verhaal. En dat dan weer heel bewust en vol aandacht lezen, tot je vol spijt weer afscheid moet nemen van het personage. Want hoe dan ook ben je een beetje van hem of haar gaan houden.

Zo zijn korte verhalen vast bedoeld. Lezen dus. Gij nu!

zaterdag 17 september 2016

Maan en zon, Stefan Brijs

Onderwijs kan de wereld redden! Kennis en vaardigheden helpen een mens immers vooruit. Geven hem handen en voeten waarmee hij omhoog kan klauteren, een beter leven tegemoet. Althans, dat hopen we.

Maan en zon confronteerde me met het feit dat dit allemaal niet zo makkelijk gedaan is als gezegd. Want generatie-armoede, domme beslissingen en het blinde noodlot gooien roet in het eten. En dan lijkt het beklimmen van de sociale ladder ineens een onmogelijke opdracht.

Dit boek is een een monoloog van broeder Daniël, een priester die op Curaçao zijn uiterste best doet om kinderen aan een betere toekomst te helpen. Hij vat bijzondere sympathie op voor Max, zoon van de flamboyante taxichauffeur Roy. Een jongen met een goed stel hersens en doorzettingskracht. Via Daniël zien we hoe Max opgroeit, tegenslagen krijgt en zelf vader wordt.

Het loopt allemaal niet zoals gedacht en broeder Daniël begint aan zichzelf te twijfelen.  Heeft hij Max niet zozeer willen vormen als wel ver-vormen, en heeft hij daar wel goed aan gedaan? Waren zijn adviezen niet te idealistisch? Is hij naïef geweest, of heeft hij kansen gemist?

Aan u om te oordelen. Dit boek heeft me diep geraakt. Een klein verhaal, met prachtige personages en een levensles om u tegen te zeggen. Echt een aanrader.

zondag 4 september 2016

Martin Michael Driessen, Rivieren

Waterstromen zijn levendige linten die landschappen doorkruisen. Ze scheiden en verbinden oevers, landen en mensen. Ze beginnen klein, groeien uit en storten zich uiteindelijk vol overgave in de schuimende zee. Doorheen heel de geschiedenis fascineren ze mensen. Zij willen de rivieren temmen, de waterkracht voor eigen nut aanwenden, zich met de stroom laten meevoeren of juist dammen opwerpen. Maar, of je nu bruggen bouwt of opblaast, uiteindelijk blijven rivieren grillige wezens, vreemde combinaties van vruchtbaarheid en vernietigingskracht.

In deze bundel zijn drie verhalen opgenomen over drie rivieren. Maar vooral over de mensen wiens leven door de loop van het water wordt bepaald. In het eerste verhaal is dat een acteur op drift. Het tweede voert ons mee met vlotters die meereizen met boomstammen. In het derde verhaal is de rivier de grens tussen twee domeinen, die twee families generaties lang uiteendrijft.

Dit boek werd door velen erg aangeraden, en kon me desondanks maar ten dele bevallen. Zeker, het bevat vele mooie beelden, prachtige mensen en boeiende stroomversnellingen. Het wemelt van de mooie meanderende zinnen en het bruist en kolkt van taal.

Maar het mist anderzijds ook wat diepgang, en het sleept niet altijd mee. Tot die conclusie kwam de leesclub ook. We hadden genoten van het ene verhaal, terwijl het andere ons juist afstootte. Blijkbaar kon dit boek de echtgenoten meer bekoren, en de term "mannenboek" viel zowaar. Terecht of niet? Dat laten we aan u over. Scheep in, reis mee, en laat me weten welke rivier u het meest aan het hart ligt.

zondag 28 augustus 2016

Dit is mijn hof, Chris De Stoop

De tijden veranderen, genadeloos. Waar eeuwenlang geboerd werd op polderklei, rukt nu de haven op. Dorpen worden ontruimd, nieuwe betonnen dokken komen ervoor in de plaats. Meestal dan, want in andere gevallen ruilt men weidegrond en akkers in voor natuurcompensatie, opdat zeldzaam gedierte weer alle ruimte krijgt. Mooi, mooi, denk je als stadskind dan al snel. Maar dit ecocentrisme gaat in de praktijk vaak erg ver. Onder het mom van natuurontwikkeling moet erfgoed wijken. Chris De Stoop vertelt welke grote sociale gevolgen dit heeft.

Na de dood van zijn broer krijgt hij de opdracht diens boerenbedrijf op te doeken. Bovendien moet hij zorgen voor zijn moeder die in een rusthuis wegkwijnt van heimwee naar de polder. Hij neemt zijn intrek in de lege boerderij, registreert het verval en mijmert over vervlogen tijden. 

Maar hij kijkt ook verder. De Stoop spreekt met dorpsbewoners over de zware druk van regelgeving en controledrang op het boerenbedrijf. Ook natuurbeheerders hebben last van bureaucratie. Het is schrijnend om te lezen hoe een kwaliteitszorg van tellen en meten ook hier  mensen in een kortzichtige logica doet belanden. Streefcijfers behalen, daar draait alles om, en dan moet je soms de vossen die je zo zorgvuldig hebt uitgezet ook weer neerknallen.

Dit boek is een zorgvuldig afscheid van een manier van leven, die eeuwenlang betekenis en waarde heeft gehad. Loslaten kan pijnlijk zijn, zeker als wat ervoor in de plaats komt niet echt zinvol lijkt. De Stoop schetst daarbij een prachtig, maar ook heel nostalgisch beeld van het schitterende boerenleven. De realiteit zal harder geweest zijn dan dat.  

Maar dit boek is toch vooral een aanklacht. Tegen hedendaags natuurbeheer die de mens vergeet. Het doet je nadenken over de vraag of het doel de middelen wel altijd heiligt.

zaterdag 20 augustus 2016

Léés dit boek! 'N ogenblik in de wind - André Brink

Zuid-Afrika in de achttiende eeuw. Een jonge vrouw reist mee met haar man, een ontdekkingsreiziger. Midden in de wildernis gaat de wetenschapper een vogel achterna, en keert niet meer terug. De vrouw blijft moederziel alleen achter bij het kampvuur. Een slaaf op de vlucht ziet haar en besluit haar te helpen om terug te keren naar de Kaap.

Deze twee mensen maken een voettocht door de wilde natuur. Ze ontmoeten schoonheid en hindernissen en mijmeren over hun leven. Waar ze elkaar aanvankelijk enkel kunnen zien als "de ander" en de mentale afstand onoverbrugbaar lijkt, groeien ze naar elkaar toe. Wat volgt is een pijnlijk mooi liefdesverhaal. Het is dan ook een onmogelijke combinatie. De vraag is, wat haalt uiteindelijk de overhand: de liefde tussen hen, of de cultuur waarin ze zijn opgegroeid?

Dit is een prachtig boek over een grote trektocht. De auteur verbindt elementen uit de natuur met de herinneringen van de hoofdpersonages. Zo leert de lezer meteen heel wat bij over de ontwikkeling van Kaap de Goede Hoop en de cultuur van de Nederlanders die daar waren neergestreken. Tegelijk is het een scherpe aanklacht tegen apartheid en slavernij.  De boeken van André Brink waren lang verboden in Zuid-Afrika.

Zelden sleepte een boek me zo mee. Nu, een week later, heeft het verhaal me nog steeds niet losgelaten. Geen enkel ander boek bevalt me tot nu toe, ik leg alles lusteloos weg. Wat was het heerlijk om zo in een verhaal te kunnen verzinken. Dit boek is volgens mij echt een heruitgave waard.

PS. Een boek als dit zou ik nooit zelf kiezen! De titel alleen al en dan die seventies kaft! Hoe komt het dan dat ik er toch aan begonnen ben? Ik heb het tijdens een boekenruilfeest aangenomen omdat de vorige eigenaar er zo lovend over sprak. Zij had het boek op de middelbare school moeten lezen en het was altijd blijven hangen. Onlangs herlas ze het en was opnieuw meegesleept. En, inderdaad, ze had volkomen gelijk!

Ik kan dan ook maar één ding zeggen: léés dit boek! Zoek het op rommelmarkten of in oude bibliotheken. Of kom het bij mij lenen. Je zal het je niet beklagen!

maandag 15 augustus 2016

Merijn de Boer, 't Jaghthuys

Een verlaten landhuis. Een moeder. Een volwassen zoon. Binnert ontmoette in zijn leven slechts 16 mensen, en dan belt nummer 17 aan...

Vera is seksueel zorgverlener voor mensen met een mentale beperking. Ze dacht dat ze alles zo ongeveer wel had meegemaakt. Maar dit is geen gewone cliënt. Binnert is hyperintelligent én heeft het lichaam van een topatleet. Kortom: Vera is verloren. Ze wil hem hebben! En dus moet ze een manier vinden om hem bij zijn moeder weg te halen.

t Jagthuys is een adembenemend verhaal, dat ik moeilijk weg kon leggen. (Ik ben zelfs net voor het einde bewust even een wandeling gaan maken, om het leestempo te breken) Boeiend is vooral hoe de grens tussen gekte en normaliteit wordt opgerekt. Want, wie is nu eigenlijk gestoord in dit boek? Is Binnert wel echt zo vreemd? Is zijn moeder overbeschermend? Of is Vera ten prooi gevallen aan een niets ontziende waanzinnige verliefdheid?

Heel wat vragen blijven onopgelost. En wat mij betreft is dat toch een beetje jammer. Het einde van het boek is zeker niet het beste deel. Maar wat een leeservaring onderweg daarheen! Alleen daarvoor zou ik al uitroepen: mensen, lees dit boek!

zaterdag 6 augustus 2016

De verwarde Cavia, Paulien Cornelisse

Mijn nieuwe vriendin heet Cavia! Ze doet iets vaags in de communicatie en houdt erg van paperclips. Ook ordent ze met vreugde punaises en mappen. Haar wildste hobby bestaat uit het googelen van ziektesymptomen op het internet. Tijdens werktijd uiteraard.

Cavia liet me kennismaken met haar team. Zo is daar de overenthousiaste Roy, de ambitieuze Stella, de licht depressieve Anna-Beth, en natuurlijk Ruud, de teamleider, die zijn medewerkers steevast met "rakkers" aanspreekt.

Samen met dit zootje ongeregeld neemt Cavia deel aan een niet bijster productieve workshop timemanagement (met post-its!) en gaat ze op "heidag" om te brainstormen en "punten op de horizon te zetten." Zelf ontdekt ze het effect van een uitdrukking als "oppakken" of "strategische projectie", ja, ja!

Een heerlijk boek dus, zeker voor een organisatie-adviseur (want ja, zelfrelativering is nooit weg, ook in mijn beroep) Tijdens het modereren van de volgende "denkdag" of beleidsplanning-event zal ik met weemoed terugdenken aan het lot van Cavia en de haren.

Misschien lees ik dan gewoon wel een stukje voor!